#221 - Tien miljoen en toch blut voelen - over schaamte en geld
En 19 hints dat je financieel stabiel bent
Dit is BETERING. Mijn naam is Vincent en ik schrijf over geld. Deze week: over schaamte, de Vrekkenkrant, oud bakpapier en met een update van mijn vermogen.
GESPONSORDE TIP
Beleggen met een goed gevoel
Ik steun ondernemers over de hele wereld door te investeren in de projecten van Lendahand. Start vandaag en ontvang tot 8% rente per jaar.
Actie: met de code beteringgarantie ontvang je 50% garantie op je eerste investering (max. €500 garantie bij €1.000 investering).
1. Tien miljoen en toch blut voelen - over schaamte en geld
Platzak is ook maar relatief.
De Amerikaanse Belle Burden schreef een smeuïg boek over haar mislukte huwelijk. Haar man zou alles hebben afgepakt.
Nu blijkt dat er nog tien miljoen op een bankrekening stond. En dat er nog vijftien miljoen erfenis onderweg is. In een reactie zegt Belle Burden, wat een geweldige naam is trouwens, dat ze niks heeft verzonnen.
Ze voelde zich wel degelijk ‘financieel onveilig’.
Dat is weer eens wat anders dan: ‘Ik heb nog vier euro voor de komende drie weken.’
Dit is wat je noemt elite-platzak.
Belle behoort tot een kaste van Amerikaanse superrijken. Met familiehuizen in New York en op Martha’s Vineyard. Nooit na hoeven denken over geld. Dan maak je wel eens wat onhandige beslissingen. En als je dan iets van je vermogen verliest, voel je je financieel onveilig.
Ik geloof haar ook. Dat ze dat voelt, bedoel ik. Maar wereldvreemder heb ik het zelden gehoord.
Wie met tien miljoen dollar nog wakker ligt van geld, heeft natuurlijk een tekort aan iets heel anders.
*
Misschien dat Belle Burden wat heeft aan de tips uit De Vrekkenkrant. Dit is een gestencild blaadje uit de jaren negentig met bespaartips voor de duurzame mens, wat toen nog een noviteit was.
Het word vrek werd als geuzennaam gebruikt. Deze vrekken waren trots op hun zuinigheid. Het was een bewust keuze die hen een goed gevoel gaf.
Bij ons thuis kwam ik het blaadje ook een paar keer tegen. Besparen was voor mijn ouders geen luxe, maar noodzaak. Het woord vrek deed me pijn. Ik legde het blaadje onderop de stapel, zo gênant. Wij waren geen vrekken. We hadden het gewoon niet zo breed, maar dat hoefde niet iedereen te weten, vond ik.
Het enige artikel dat ik me nog herinner uit die tijd ging over al het waardevols dat je op straat kon vinden. Kleingeld, nog uitstekende kleding, zaden van planten die voedsel kon leveren, telefoonkaarten.
Als geheimtip werd gegeven om te graven in de oudpapiercontainers die toen bij iedere voetbalclub stonden. Bedwelmd door de belofte van deze verborgen schatten ging ik toen een tijdje wekelijks naar de papiercontainer. Uren kon ik daar zoeken.
Behalve veel Donald Ducks, een paar Suske & Wiskesen een keer een verdwaald servies, heb ik nooit iets gevonden. Niet eens een telefoonkaart.
Mensen gooiden toen veel minder spullen weg. De vrekken had nu eens langs het grofvuil moeten lopen bij ons in de wijk. Daar kan je een compleet huis uit samenstellen.
*
Ik moet denken aan de mixer van mijn ouders.
Mijn ouders hadden een mixer die mijn hele jeugd meeging. Ook daarna zag hem nog in de la met keukenapparatuur liggen. De mixer was hoekig en beige en had een gele rand. Dat zegt me dat hij waarschijnlijk gekocht is in 1975, het jaar dat mijn ouders trouwden en gingen samenwonen.
Ik heb de mixer zelf ook vaak gebruikt. Als we pannenkoeken gingen eten, dan mocht ik het beslag mixen. Dat was een geweldige ervaring. Eerst de kloppers erop zetten. Dan mixen in de eerste stand en dan steeds een standje hoger, totdat het beslag op mijn shirt spetterde.
Mijn oma bleek exact dezelfde mixer te hebben, toen ik ook daar eens het pannenkoekenbeslag mocht mixen. Van haar moest ik altijd uitkijken dat mijn vingers niet tussen de draaiende kloppers kwamen.
Ik lees het boek Waarom je nieuwe mixer kapotgaat en die van je oma het nog steeds doet. Dat is natuurlijk waarom ik aan mijn ouders mixer moet denken. De schrijver, Gabriel Yoran, legt uit waarom spullen tegenwoordig niet lang meer mee gaan.
Namelijk omdat degelijke spullen minder winst opleveren. Daarom bestaat er iets dat ‘geplande veroudering’ heet. Daarom bestaan er ‘bullshit updates’, zoals koffiezetapparaten met een internetverbindingen, touchscreens en onzininstellingen als ‘barista mode’ die niemand gebruikt.
Dit soort onnodige innovaties zorgen voor snellere vervanging. Het probleem is wat Yoran noemt: ‘De verrotzooing van de wereld.’
Hierover had ik het vorige ook, in mijn anti-consumptie essay dat ieder mens moet lezen.
Toen ik in 2021 met mijn zus ons ouderlijk huis leegruimde, nadat mijn vader overleden was, kwamen we de mixer weer tegen. Achterin de la, dit keer. De laatste jaren van mijn vaders leven hoefde er geen pannenkoekenbeslag meer gemixt te worden.
De mixer zag er oud en een beetje vies uit. Maar, ja hoor, hij deed het nog gewoon. We gooiden hem met pijn in het hart weg.
*
Over vrekken gesproken, een goede vriend van me bewaard en hergebruikt bakpapier en aluminiumfolie. Op een plankje in zijn keuken staat een bakje met afgewassen, gladgestreken en gedroogde velletjes bakpapier. Daarboven staat een pot met herwonnen aluminiumfolieballen voor je weet maar nooit.
Ik zag dat, twijfelde of ik erover zou beginnen, maar vroeg toen uit brandende nieuwsgierigheid toch: ‘Waarom?’
‘Waarom niet?’ was zijn wedervraag.
Ik zocht naar argumenten om de absurditeit van zijn gewoonte te benadrukken.
Hygiëne? Hij zou zeggen dat hij ze toch afgewassen heeft, net als de pannen.
Esthetiek? Boeit hem niet.
Tijdsbesparing? Mwah. Hij hoeft tenminste geen nieuwe te kopen.
Ik kon geen reden bedenken waarom je niet je bakpapier zou hergebruiken. Behalve dan dat je geen vrek wil lijken in de ogen van anderen.
Misschien zat mijn probleem wel meer in het feit dat hij zijn gebruikte bakpapier en aluminiumfolie zo open en bloot in het zicht had staan.
Schaamte, realiseerde ik me later, is voor mij een grotere emotie dan ik dacht. Zo groot dat ik mezelf nooit zal toestaan om honderd procent ‘vrek’ te worden.
Ik snap Belle Burden wel. Ik denk dat zij zich ook schaamt voor haar geld, voor het verlies ervan. Ironisch genoeg schrijft zij vervolgens een boek waarin ze alles vertelt om die schaamte te bezweren.
Nog een realisatie: ik schrijf een nieuwsbrief, waarin ik alles vertel over mijn geld. Dat doe ik om mijn eigen schaamte over geld een plek te geven.
2. 🤑 De tonnairsportefeuille
Een overzicht van wat er gebeurt in mijn beleggingsportefeuille.
Deze week: Cryptoval
Na vorige week op gepaste wijze te hebben gevierd dat ik kwartmiljonair ben, nu weer business as usual.
Ik heb bespaard op een broodje. Ik hergebruik mijn geprinte A4’tjes op de achterkant. En ik heb wat boeken op Marktplaats gezet.
Allemaal om mijn nieuwe ton (zie onder) te sparen.
Wat er verder is gebeurd:
Spaargeld. Niks. Ik ben dit potje langzaam weer terug aan het brengen naar 15.000 euro, en wil liefst nog door naar 20.000, om zo ietsje risico uit deze hele portefeuille te halen, nu de beurs alsmaar stijgt. Ik doe dit door (zoals laatst) individuele aandelen te verkopen.
Pensioen. De vaste maandelijkse inleg van 500 euro is bijgeschreven op mijn geblokkeerde pensioenrekening bij Bright Pensioen.
Beleggen. Weer flinke winsten hier. ASML is een beuker de laatste tijd. Maar vooral de indexfondsen doen het goed (ook omdat ik daar zoveel geld in heb zitten natuurlijk)
Crypto. De grote teleurstelling. Achteraf makkelijk praten, maar ik had deze hele positie toch moeten verkopen eind vorig jaar. Zal het ooit nog gaan stijgen?
Update Mijn Tweede Eerste ton
Ik ben opnieuw begonnen met het sparen van een ton.
Vorige week had ik 3.830 euro. Deze week is dat 3.908 euro, verdeeld over een spaarrekening bij mijn bank, en oersimpele beleggingsrekening bij Uptomore.
Acties deze week
Deze week spaarde ik weer een aantal keer een bedrag ter hoogte van de tijd.
15 euro gespaard die ik op te punt stond uit te geven aan een broodje onderweg. Ik kwam terug van een afspraak met mijn redacteur, het was warm en ik had honger. Ik fietste voorbij wat terrasjes die vol zaten. Ik stelde me voor dat ik in mijn eentje een broodje kroket zat te eten dat ik niet eens echt lekker vond, en besloot toen door te rijden naar huis om daar te lunchen. Thuis meteen die (geschatte) bespaarde 15 euro gespaard.
Weer wat boeken op Marktplaats gezet, en ook al een verkocht. Maar nog even wachten op die inkomsten.
Een micro-winst op de aandelenfondsen. Vorige week waren die 992 euro waard. Dus 9 euro winst in een week.
3. 🚀 Links en tips
💼 Ondertussen op LinkedIn: Het tonnairseizoen valt dit jaar samen met het hooikoortsseizoen.
🐿️ Eerder op Betering: #122 - 19 hints dat je financieel stabiel bent
Aanraders
Sommige links leveren Betering een vergoeding op. Dit kost jou niks. En beleggen kent risico’s. Je kan geld verliezen.
BELEGGEN
Uptomore. Zeer goedkoop indexbeleggen met naar eigen zeggen ‘de saaiste beleggingsapp’. Gebruik ik voor mijn nieuwe ton-uitdaging. Welkomstbonus van € 25 met de code: BELEG25
Bright Pensioen. Hier doe ik aan belastingvoordelig pensioenbeleggen, dankzij hun speciale lidmaatschapsstructuur.
Brand New Day. Simpel en goedkoop passief indexbeleggen, en ook pensioenbeleggen.
DEGIRO. Bekende, allround broker. Grote keuze uit ETF’s en losse aandelen. Ik heb hier mijn aandelenportefeuille.
Bitvavo. Nederlands cryptohuis waar ik 0,1 bitcoin bewaar.
BESPAREN
Homewizard. Ik gebruik hun handige energiemeters, én hun betaalbare thuisbatterij om ‘s nachts zonnestroom te gebruiken. En te besparen op terugleverkosten.
VERDIENEN
EuroClix. Enquêtes, cashbacks én cadeaubonnen met korting in een handige app. Contante uitbetaling.
GfK: Voor extra inkomsten vul ik de simpele enquêtes van GfK in.
Ipsos Isay: Doe mee aan marktonderzoeken voor geld, met uitstekende vergoedingen.
MEER
Hier vind je nog meer van mijn favoriete diensten.
Mijn eerste ton. Een online cursus tonnair worden. Voor meer controle, rust en momentum. Met 100 simpele acties, opdrachten en vragen om je in gang te zetten met je geld.
Over geld praat je wel. Mijn eerste boek met daarin het complete verhaal hoe ik tonnair werd en alle praktische tips en stappen die je nodig hebt om hetzelfde te doen.
Ten slotte een disclaimer. Ik ben geen financieel adviseur. Ik wil dat ook niet zijn. Geen van mijn berichten zijn te lezen als financieel advies. Beleggen kent risico’s. Overleg serieuze financiële beslissingen altijd met een adviseur. Doei!